Kgg. na Atty. Acosta,

Mapagpalang araw po sa inyo.

Nais ko po humingi ng payong legal hinggil sa hatian ng lupang iniwan ng aming yumaong  mga magulang.

Tatlo po kaming magkakapatid at ang mga magulang namin ay parehong pumanaw na. May mga ari-arian po silang naiwan na nais na sana naming paghati-hatian. Wala pong naiwan na anumang kasulatan tungkol sa hatian ng ari-arian ang aming magulang subalit kaming magkakapatid ay nagkasundo na sa pagkakahati ng mga lupa.

Nais ko po sanang malaman kung ano ang hatian namin at paano ito isasagawa.

Lubos na gumagalang,

Harold



Dear Harold,

Ang sitwasyon ninyo ay sakop ng  Artikulo 980 ng Civil Code kung saan nakasaad na ang magkakapatid ay maghahati ng pantay-pantay sa naiwang ari-arian ng mga magulang:

“Article 980. The children of the deceased shall always inherit from him in their own right, dividing the inheritance in equal shares.” xxx

Mayroong mga paraan para maisakatuparan ang hatian na naiwan ng mga magulang ninyo sa inyong sitwasyon. Ang paraan na ito ay nakasaad sa section ng extrajudicial settlement by agreement between heirs na matatagpuan sa Rule 74 ng Rules of Court.  Sa pamamaraan na ito, ang mga heirs ay maaaring gumawa ng pampublikong kasunduan o public instrument na naghahati sa kabuuan ng ari-arian ng namatay kung: 1) walang naiwang utang ang namatay, 2) walang huling habilin, at 3) kung nasa wastong gulang na ang mga tagapagmana o kung sila man ay menor de edad ay kinakatawan sila ng kanilang judicial o legal representatives.

Ang kasulatan ay irerehistro sa Register of Deeds kasama ng bond  o deposito ng mga tagapagmana at ipa-publish sa pahayagan na pangkalahatan ang sirkulasyon ng tatlong sunud-sunod na linggo. 

Kung walang maningil ng naiwanang utang ng inyong mga magulang (kung mayroon man), ang deposito ay ibabalik sa inyo pagkaraan ng dalawang taon. Kung may naiwan naman silang utang, ito ay sisingilin sa naiwan nilang estate o ari-arian.

Kailangan din bayaran ang buwis na ipinapataw sa mga ari-arian kagaya ng amilyar ng lupa at ang estate tax sapagkat hindi makapagpapalabas ng malinis na titulo ang Register of Deeds kung mayroong nakabimbing obligasyon sa lupa ang inyong mga magulang.

Kung lahat ng ito ay matagumpay ninyong maisagawa, magpapalabas ang Register of Deeds ng titulo sa inyong pangalan.

Nawa ay malinaw naming nasagot ang inyong mga katanungan.

Ang inyo pong lingkod bayan,

PERSIDA V. RUEDA-ACOSTA
Punong Manananggol Pambayan

PAUNAWA:

“Manood ng “Pulic Atorni (Asunto o Areglo)” araw-araw mula Lunes hanggang Biyernes sa ganap na 4:30 ng hapon  sa TV5. Makinig sa “Abogado ng Bayan” sa Radyo ng Bayan, DZRB, 738 khz AM band, 6:30 a.m., mula Lunes hanggang Biyernes. Isangguni ang iba pa ninyong usaping legal sa aming opisina sa address na nakasaad sa pitak na ito o kaya ipadala ang inyong katanungan sa aming e-mail address: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. o tumawag sa PAO hotline: 929-9436 anytime.

Ang mga serbisyong legal ng PAO gaya ng “legal advice,” court representation, pagsasagawa ng dokumento, notaryo at iba pa ay libre at walang bayad mula sa kliyente ng PAO sang-ayon sa R.A. 9406 (PAO Law). Sang-ayon din sa nasabing batas, ang katunggali o kalaban sa kaso na matatalo ang magbabayad ng attorney’s fee sa PAO para ideposito sa National Treasury. Maaaring isumbong kay Chief Acosta ang sinumang public attorney o empleyado ng PAO na manghihingi o tatanggap ng salapi mula sa kliyente ng PAO sa address na ito: 5th Floor, DOJ Agencies Building, NIA Road corner East Avenue, Diliman, Quezon City, 1104.”