Living in a community called Lupang Pangako beside a mountain-high, stinking Payatas dumpsite which is tagged now as “sanitary” landfill is really no fun, the residents said.

“Paano ka ba matutuwa, noong 1988 pa naninirahan ang mga tao dito, inayos at inalagaan namin ang komunidad ng Lupang Pangako. Mga Pilipino kami na may karapatang mabuhay sa isang komunidad na may malinis na hangin at kapaligiran pero hindi ito nangyayari,” sabi  ng isang residente dito na hindi ko na babanggitin ang pangalan upang hindi malagay sa panganib ang kanyang buhay.

Matagal na ‘umano silang nakatatanggap ng mga pagbabanta sa kanilang buhay mula nang tumutol sila sa pananatili ng tambakan ng basura na itinatag ng pamahalaang Lunsod Quezon noong 1990.

Dagdag pa ng isa pang residente, “Tinutulan namin ang pagdadala noong 1990 ng basura ng ospital. Mga hiringgilya, mga lamang-loob ng tao pero itunuloy pa rin nila ang pagtatapon. Trak-trak ang nagtatambak ng hospital wastes dito noong taong ‘yon. Hindi na sila tumigil hanggang ngayon ng pagtatambak sa aming komunidad ng mga nabubulok at hindi nabubulok na tira-tirang bagay mula sa mga bahay at iba pang establisimento.”

Naging tanyag na sa buong mundo ang Payatas dumpsite. Sa katunayan ay may tumawag sa akin na isang broadcasting network sa England upang tulungan silang magsagawa ng isang dokumentaryo tungkol sa Payatas dumpsite ngunit isinangguni ko sa mga residente rito at hindi sila pumayag dahil marami na raw gumawa ng ganitong coverage sa kanila ngunit hindi naman ito nakatulong.

Ipinaliwang ng isang residente ng Lupang Pangako, Payatas, na natigil lang sumandali ang pagtatapon ng basura sa lugar nila nang maganap ang trahedya o garbage slide noong Hulyo 10, 2000 kung saan ay libo ang ‘umano’y namatay. Ang ilan ay nailigtas, ang ilang bangkay ay nahugot sa dumausdos na tambakan ng basura.

2012 na ngayon. Ibig sabihin ay maglalabindalawang taon na sa Hulyo 10 ang isyu ng tambakan ng basura ng Payatas. Nagsimula ito noong 1990 bilang open dumpsite, ginawang controlled dumpsite nang napakahabang panahon kahit na ayon sa Republic Act 9003 ay bawal na ang controlled dumpsite noon pa mang 2006. Nagpatuloy pa rin ang pagtatambak ng basura sa Payatas dumpsite na ginawang “sanitary” landfill noong Disyembre 2010.

Tinatambakan pa rin hanggang ngayon ng magkalahalong nabubulok at ‘di nabubulok na basura ang “sanitary”landfill o glorified Payatas dumpsite.

“Kapag tag-init, grabe ang paglipad ng alikabok dito. Para kaming nasa disyerto. Pero may dalang sakit ang mga alikabok. Hindi na kami nawalan ng sipon at ubo, sakit sa balat at pagtatae. Health hazard ang Payatas dumpsite na ito,” galit na pahayag ng isang residente. “Kapag tag-ulan naman, grabe ang baho! Mas grabe kapag tag-araw. At ang panganib na nangyari noong pagguho ng 2000 ay laging nakaamba.”

The problem of dumping in Payatas was taken up by the residents of Lupang Pangako, Payatas, and the Ecowaste Coalition in several meetings with the Department of Environment and Natural Resources (DENR) Secretary Ramon Paje, who in turn instructed Regional Director Bobby Sheen of the DENR-National Capital Region to act on the residents’ concern. Sheen made some three visits to Payatas, talked with the residents, to a retired Army Colonel who is managing the dumpsite, and to members of the three Homeowners in the area. This took place on the 3rd and last quarters of 2011.

A resident told me that when they asked Sheen about his next move regarding their demand to close the dumpsite, the Director told them allegedly that there are more powerful people above him so he will have to study the matter.

Hindi nilinaw ni Sheen kung sino ang mga mas makangyarihan sa kanya.Iniutos sa kanya ni Sec. Paje ang pagsisiyasat sa Payatas dumpsite at Phileco “sanitary” landfill ngunit hanggang ngayon ay wala pang nakikitang report ang Ecowaste Coalition hinggil sa tinalakay ng Coalition kay Sec. Paje, si Sheen, at iba pang mga opisyal ng DENR.

The DENR-NCR office has a newly transferred Regional Executive Director in the person of Nilo Tamoria, former RED of Region. 4-A. Perhaps he can help Sheen review the instruction of their boss and act decisively to close the Payatas glorified dumpsite, to protect the environment and the health of the hundreds of residents so that they will finally feel that there is really more fun in Payatas, Philippines.

( This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. )