KKK sa Pinoy Version ng Biblia

September 22, 2018

Inilunsad sa Manila International Book Fair noong Setyembre 12-16, 2018 ang kakaibang salin ng Bagong Tipan ng Biblia na kinumisyon ng Philippine Bible Society. Ito ay nasa conversational Taglish na masasabing karaniwang pakikipag-usap ng bawat Pinoy. At gaya ng inaasahan, ito ay umani ng mga kritisismo at tila naging dalubhasa ng Biblia ang mga nagbibigay ng mga komento lalo na sa social media.

Napapanahon lamang na talakayin ang tatlong “K” na may kinalaman sa isyung ito: kaalaman, karanasan at Koine.

Simulan natin sa kaalaman ng mga Pinoy tungkol sa wikang pambansa. Hindi pa pinag-uusapan dito ang Tagalog kundi Filipino. Noong itinakda sa Konstitusyon (1987) na Filipino ang wikang pambansa, nagsulputan ang iba’t ibang mga argumento kung ano nga ba ito. May mga nagsasabing ang Filipino ay Tagalog at ganun lang kasimple. May mga nagkokomento naman na ito ay labag sa mismong demokrasya na gustong ipatupad ng konstitusyon dahil kitang-kita ang pangingibabaw ng mga katagalugan. At may iba pang mga dalubhasa ng wika ang nakakita ng iba pang mga problema kaya’t sa madaling salita, hindi naman talaga nagkaroon ng konkretong kaalaman ang mga Pinoy kung ano nga ba ang Filipino. Ang pagkakaunawa na lang kahit ng mga nasa edukasyon ay, “kelangan lang na ito’y nasa wikang ginagamit ng karamihan.” Ito ay ayon kay Consuelo Paz, dating propesor ng linggwistiks sa Unibersidad ng Pilipinas. Hindi naman kaya nagbibigay ito ng akomodasyon sa paggamit ng Taglish? Sa madaling salita, ito ay ang wika ng mga Pinoy.

Kitang-kita naman ito sa pang araw-araw na karanasan natin. Sa kasalukuyan, hindi naman tayo purong Tagalog (o anumang dialekto) sa ating pakikipag-usap. Nakasanayan na rin ito ng mga Pinoy sa pagsabi ng isang security guard na “ma’am, i-check lang po natin ang bag niyo” o pag humingi ka ng sukli sa isang driver ng jeep at sinagot ka na “wait lang po, naghihintay pa ng barya.” Ginagawa naman talaga natin ang tinatawag na code shifting dahil yun ang angkop para sa epektibong komunikasyon.

Alam naman ng mga dalubhasa ng bibliya na ang Bagong Tipan ay isinalin mula sa Koine Greek. Ang ibig sabihin ng koine ay common sa Ingles, o karaniwan sa Tagalog. Ibig sabihin, ito ay wikang Griyego na mismong mga ordinaryong Hudyo ay kayang maunawaan o mabanggit kahit papaano, mangingisda man, magsasaka, karpintero, pastol o nagtitinda sa palengke. May sinasabi ang mga Pinoy sa panahon ngayon na carabao English. Meron din kayang carabao Greek noon? Ang Taglish ay hindi naman masasabing carabao English. Tila ngang ito ay mas mataas na uri ng pakikipagtalastasan subalit binansagang colloquial. Ngunit hindi kaya mas magkalapit pa sa pangkaraniwang pakikipag-usap ang Taglish at ang Griyego ng mga Hudyo kaysa sa makatang Tagalog o pang-edukadong Ingles?

Anuman ang mga sagot natin sa mga katanungang nabanggit, mas kailangan nating pagtuunan ang layunin ng Salita: ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν (John 1:14). Maliban sa katotohanang ang Pinoy Version ay salin mula sa Koine Greek at hindi sa mga English translations, ang “Salita ay nanahang kasama natin.” Hindi natin ito mararanasan kung ni hindi natin maintindihan ang mga salita dahil sa lalim ng ibang bersyon ng Tagalog; o kung magiging katatawanan na para bang nagsalin lang ng Pinoy version para tayo ay malibang sa mga pangungusap nito at hindi para manahan din ang Salita sa bagong henerasyon.